Bel fıtığı nasıl oluşur ?

Bel Fıtığı Nasıl Oluşur
Ağır bir yükü kaldırmak yahut zıt bir hareket yapmak üzere pekçok dış faktörün yanında şahsa ilişkin faktörler de bel fıtığının oluşmasında kıymetli rol oynarlar. Zira o denli insan vardır ki 120 kg. kaldırır, hiçbir şey olmaz; öylesi de vardır ki 5 kg. kaldırır, bel fıtığı olur.

Bireye ilişkin faktörlerin başında omur kemikleri ortasında bulunan ve disk ismi verilen kıkırdaklardaki dejenerasyon gelir. Kâinatta hiçbir şeyin tesadüfe bırakılmamış olması üzere diskin beslenmesi de makul bir plan ve program dahilinde gerçekleşmektedir. Muhakkak unsurlar diskin muhakkak yerlerinden geçmektedir. Lakin yaş ilerledikçe diski besleyen damarlar da azalır ve yaklaşık sekiz yaşından sonra hiç görülmezler. Bu yaştan sonra diskin beslenmesi diffüzyonla olur. Disklerin ihtiva ettiği su oranı da çocuk yaştan itibaren yavaş yavaş azalmaya başlar. Bir ceninin diskinde su oranı % 90 iken, çocuklarda bu oran % 80’e, yetişkinlerde ise % 50-60’a düşer. Sonuçta disk de giderek küçülür ve yüksekliği azalır. Buna disklerdeki beslenme bozukluğu ve mikro düzeydeki değişiklikler ile kimyasal değişiklikler ve disk üzerine uygulanan mekanik kuvvetlerin yaptığı dejenerasyon eşlik eder. Diske giren oksijen ve besin ölçüsü giderek azalırken metabolizma artıklarının atılması zorlaşır. Disk vakitle elastikiyetini yitirir, artık kuvvet aktarma ve kuvveti etraf dokularda istikrarlı bir halde yayma vazifesini yapamaz olur. Diskin içinde bulunan ve tamir misyonu üstlenen dayanak hücrelerinin sayısı da yaş ilerledikçe azalır. Tamir olayı zayıflar. Mikro seviyede bulunan çatlaklar üzerine çok yük binince yahut kişi yanlış bir hareket yaptığında diskin içindeki yumuşak kısım etrafındaki kapsülü basitçe yırtarak dışarıya yanlışsız çıkar ve bel fıtığı oluşur. Yani taban hazır hale geldikten sonra bardağı taşıran son bir damla gerekmektedir ki bu, hafif bir cismi kaldırmak yahut yalnızca öksürmek de olabilir.

Birtakım ailelerin tüm fertlerinde kıkırdak yapıdaki dejenerasyon nisbeten daha erken yaşlarda olmakta, münasebetiyle daha sık ve kolay bel fıtığına yakalanmaktadırlar. O denli aileler vardır ki, dede, baba ve çeşitli yakın akrabaları bel fıtığından ameliyat etmişizdir. Yani kıkırdak yapıdaki dejenerasyonun genetik istikametinin olduğu da söylenebilir.

Damarlardaki hastalıklar, şeker hastalığı ve sigara kullanımı, diske gelen kan akımının ölçü ve kalitesini, münasebetiyle onun beslenmesini olumsuz istikamette etkileyerek dejenerasyonu hızlandırırlar.

Bel fıtığının oluşumunda rol oynayan dış faktörlerin başında günlük aktiviteler esnasında ortaya konan bilinçsiz hareketler gelmektedir. Eğilerek yahut uzanarak bir yük kaldırdığımızda belde bulunan diskler üzerine binen yük simetrik değil, asimetrik olmaktadır. Bu türlü bir durumda bel fıtığının nasıl kolay kolay teşekkül edebileceğini aşağıdaki biçimler sade bir usulde izah etmektedir. .

1. Diskin dış kısmını oluşturan lifler 30 derecelik açı ile sıralanırlar ve içerideki nükleus denen kısmın çeşitli kuvvetlerin tesiriyle dışarıya yanlışsız taşmasını engellerler. Yani bu lifler bel fıtığının gelişmesine önemli bir mahzur teşkil ederler.

2. Yük diskin üzerine simetrik uygulandığında diskin iç ve dış kısımlarını meydana getiren yapılar bariz biçimde deforme olur. Ancak bu deformasyon simetrik olduğundan bel fıtığı kolaylıkla gelişemez.

3. Yük diskin üzerine asimetrik binerse, yükün uygulandığı tarafta komşu iki omur kemiği birbirine yaklaşır, ortadaki uzaklık daralır ve diskin kapsül kısmı deforme olarak dışarıya gerçek taşar.

4. Diskin içindeki nükleus denen kısım ise maruz kaldığı basıncın tesiriyle karşı kenara yanlışsız gitme eğilimindedir. Halbuki karşı kenarın dış kısmını oluşturan lifler bu durumda gerilmiş ve zayıf düşmüşlerdir. Bu durumda asimetrik olarak uygulanan yük nükleusun karşı taraftan dışarıya taşmasını, yani bel fıtığı teşekkülünü kolay kolay gerçekleştirecektir.

Omurgaya yandan baktığımızda (sagital plan) fıtıklaşan ve yer değiştiren disk gerecinin farklı yerleşimleri görülmektedir.

Bel fıtığının yatay (horizontal) planda değişik yerleşimleri görülmektedir.
Fıtıklaşan disk, omurilik kanalına hakikat ilerleyebileceği üzere (B, C, D), omurilik kanalını terkeden hudutların içerisinden geçtiği yanlardaki foramen denilen delikler istikametinde de
gelişme gösterebilir (E). Hatta foramenlerin dışına kadar da uzanabilir (F).

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir